De verlammende werking van verwachtingen.

“Mwah” zei ze, toen ik haar vroeg hoe het ging.

Een maand of twee ervoor stonden we beiden met onze fietsen voor een open brug. Herkenning. Ze was een oud-leerling. Haar vervolgopleiding inmiddels afgerond en nu werkzaam als theater docent. We hadden een leuk gesprek. Ik vertelde haar dat ik niet meer lesgaf en mij aan het oriënteren was op de weg die ik nu wil inslaan. De brug was inmiddels neergedaald. Ze wenste mij succes en we vervolgden beide onze wegen.

Nu vertelde ze mij dat ze was vastgelopen; 26 jaar en overspannen. Ze stond op een wachtlijst voor therapie. “Ik zie het heel veel onder mijn leeftijdsgenoten” zei ze. Alsof dat het leed verlichtte.

Photo by Hernan Sanchez on Unsplash

Deze oud-leerling van mij behoort tot een generatie, die is opgegroeid met het idee van maakbaarheid. Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen succes. In ons tweede gesprek benadrukte ze dat herhaaldelijk. Dat besef werkt verlammend op haar. Een gevoel dat haar leven en succes afhangt van elke beslissing die ze maakt. Bij elke afslag maalt ze over de mogelijke consequenties.

Alsof haar eigen invloed alles bepalend; een drukkend verantwoordelijkheid besef. De impliciete boodschap is dat je ook verantwoordelijk bent voor je eigen falen.

Zo’n tien jaar geleden zag ik iets dergelijks gebeuren in mijn eigen vriendenkring. Bij bosjes vielen we neer. Ja ik ook. We waren begin 30, veelal jonge ouders. We probeerden carrière, gezin, sport, vrienden en vrije tijd met elkaar tot in het ultieme te combineren. Alle ballen hooghouden. Terugkerend thema was “gelukkig zijn”. Van onze ouders hadden we meegekregen: “het maakt niet uit wat je doet, als je maar gelukkig bent”.

Eh ja… Maar wanneer ben je dat dan? Gelukkig? Wat maakt dat je gelukkig bent? En is geluk meetbaar? Naarstig waren we op zoek naar uitdaging in het werk, de perfecte vakantie, facebookwaardige familie-uitjes; bewijsstukken naar onszelf en onze omgeving. Het leek wel of je alleen goed bezig was als je het “druk” had. En plotseling was de balans zoek.

Photo by Jon Tyson on Unsplash

Het dilemma van de twintigers van nu herken ik ook. Ook ik heb in het begin van mijn loopbaan op kruispunten gestaan. Ook ik heb kansen laten liggen door voor iets anders te kiezen. En ja, ik heb ook gedacht: “Wat als ik die andere keuze had gemaakt? Was dan nu wel op die plek waar ik zou willen zijn?”

“Hoe ga je daar dan mee om?” vroeg mijn oud-leerling. Dapper vertelde ik haar dat de keuzes die ik had gemaakt mij ook veel hebben gebracht. Dat keuzes niet alles bepalend zijn. Dat het nooit te laat is om jezelf opnieuw uit te vinden. De waarheid is echter dat ik wèl spijt heb van bepaalde keuzes die ik heb gemaakt. De keuzes, waarbij ik een door mezelf opgelegd stramien volgde. “Die baan kan ik niet aannemen want ik volg nu een lerarenopleiding en dat gaat niet samen.” Dit was zo’n gedachte, die mij weerhield om te kijken naar wat ik werkelijk wilde. Ik heb spijt van de keuzes, waarbij ik niet mijn gevoel maar bepaalde verwachtingen heb gevolgd.

Hoe maak je dan wel de juiste keuzes? Uiteindelijk draait het om de volgende vragen:

  • In hoeverre laat ik me leiden door verwachtingen of door mijn gevoel?
  • Vaar ik op de verwachtingen uit mijn omgeving, wat ik denk dat ze van me verwachten en/of de verwachtingen die ik mezelf opleg?
  • Leef ik wel hoe ik wil leven; vanuit mijn gevoel van wat goed voor mij is?

Niet makkelijk. Maar een aantal goede gesprekken met een coach kunnen je bewustzijn verhogen en een goede stap zijn in de richting van je gevoel. En daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen.

Boek nu een gratis kennismaking.

Ken je mij? Wie ben ik dan?

Voordat ik aan de masterclass kindercoaching begon, merkte ik dat ik telkens weer teruggreep op gebeurtenissen uit mijn jeugd, die ik altijd betekenisvol heb geacht voor wie ik nu ben.

De Franse filosoof Paul Ricœur spreekt in dit verband over ‘narratieve identiteit’. Hij geeft aan dat ieder mens een selectie maakt uit de gebeurtenissen, die je je herinnert. Die giet je vervolgens in een verhaal met kop en staart. Het verhaal van jezelf maakt je identiteit en is dus aan selectie, maar ook aan interpretatie onderhevig.

Photo by Mick Haupt on Unsplash

Wanneer je je leven als een wandeling op een bergpad omhoog voorstelt, kan je telkens in je tocht even rust nemen en naar beneden kijken; oftewel terugkijken op wat is geweest. Het uitzicht op het dal verandert echter bij het klimmen.

Op de middelbare school ben ik bijvoorbeeld gaan geloven dat ik niet sportief ben. Ik zat immers op ballet en niet op een teamsport. Dat klopt, maar ik heb in groep 7 ook meegedaan aan het schooltoernooi waterpolo en gewonnen! Ik was naast het ballet-meisje ook een bomenklimmer en huttenbouwer die ervan hield om met samen met de buurtkinderen op avontuur te gaan. Doordat ik opnieuw ben gaan kijken naar mijn dal, is het verhaal van mijn leven weer getransformeerd tijdens de Masterclass Kindercoaching.

Hoe je verhaal je kan belemmeren.

Met die verhalen creëren we echter voortdurend beelden; beelden van onszelf, maar ook van de ander en van “hoe het zou moeten zijn”. Dat biedt houvast. Maar het belemmert ook bij het waarnemen van wat er op dat moment is.

Ik ondervond dat bij de certificaat uitreiking van de masterclass kindercoaching aan den lijve. Een van mijn studiegenoten was in de veronderstelling dat ik aan de slag in maart as zelfstandig kindercoach. Het niet voldoen aan dat beeld dat zij van mij had, triggerde bij mij een gevoel van falen. Ik had het gevoel dat ik met een verhaal moest komen. Een succesverhaal, om specifiek te zijn. Of tenminste iets waarmee ik kon bewijzen dat ik op de goede weg was.

Maar voor wie dan? Voor haar? Voor mezelf? Of om te voldoen aan een beeld?

Al die pogingen om het beeld/verhaal in stand te houden zijn pogingen om nare gevoelens buiten de deur te houden. Ik trek dan een muur op en laat niet zien wat er nu, op dit moment is. Ook niet aan mezelf.

Effect is dat ik zo ook de prettige gevoelens niet ervaar. Het gevoel van dankbaarheid dat ik nu de tijd mag nemen om na te denken over wat ik echt wil. Het gevoel van trots dat ik de afgelopen anderhalf jaar Enorm veel bereikt heb.

Het beeld dat we van onszelf, van de ander of van een situatie meedragen, heeft invloed op ons handelen en op onze gedachten. Wanneer je bewust wordt van het beeld, kan je het (leren) loslaten en gaan waarnemen.

Wil jij inzicht krijgen in het verhaal van jezelf. Wil je bewust worden van het beeld dat jij hebt van jezelf, van de ander of de situatie waarin jij je bevindt? Wil je gaan waarnemen zonder oordeel?

boek nu een gratis kennismaking